عنوان مقاله: شناخت توانایی و استعداد خویشتن در فرآیند تربیت
نگارنده: زهرا عزیزی
چکیده:
خودشناسی یکی از گامهای نخستین در راه تحقق تقوای نوجوانی، اصلاح نفس و تهذیب اخلاق و پرورش ملکات والای انسانی است. انسان از طریق خودشناسی به کرامت نفس و عظمت خلقت الهی و اهمیت روح آدمی که پرتویی از انوار الهی است، پی میبرد. نيروها و استعدادهايى كه خداى متعال به انسان، عطا فرموده سرمايههاى تكوينى و فطرى براى حركت وى بهسوی هدف نهائى است؛ ولى بكار گرفتن اين مايههاى خدادادي، منوط به اراده و اختيار و انتخاب و گزينش انسان است. ارزش و كرامت نهائى انسان، در گرو انتخاب راه تقوى است؛ و طبعاً همهى انسانها داراى ارزش مطلق و يكسانى نخواهند بود. اهل ايمان و عمل صالح، داراى ارزش مثبت و اهل كفر و عصيان داراى ارزش منفي و هر يك داراى مراتب مختلفى خواهند بود. محتواى تعليم و تربيت و رفتار مربّى بايد بهگونهای باشد كه فراگير، اصالت بُعد روحى و معنوى انسان را بفهمد و همواره به نيازهاى مادّى بهعنوان ابزار و وسيله (و نه بهعنوان هدف) بنگرد؛ درعینحال بايد از افراط در توصيههاى زاهدانه كه موجب اختلالات جسمانى و احياناً ناهنجاریهای روانى نيز میشود پرهيز كرد و رعايت اصول بهداشت و تربيت بدن و تفريح معقول را نبايد فراموش كرد.
این هدف از دو راه در وجود مخاطب جریان مییابد:
اول از طریق معرفت افزایی، به این معنا که مخاطب، اطلاعاتی مبنی بر شناخت استعدادها و داراییهایش دریافت نماید؛ و استعدادهای خویش را کشف نماید.
دوم بهصورت کاملاً عملی، مسیر ایجاد به فعلیت درآمدن استعدادها و تواناییها را درک نماید و طعم لذتبخش آن را با تمام وجود بچشد.
واژگان کلیدی: تربیت، اصلاح خویشتن، استعداد، تقوا.