غرر آیات
جزء ۲۹

 در طول ماه مبارک رمضان، روزانه، با معرفی غرر آیات هر جزء از قرآن کریم، همراه لحظه های نورانی تان خواهیم بود.

 

آیاتی از قرآن کریم به دلیل داشتن ویژگی‌ های برجستۀ محتوایی و بیانی، مرجعیت و جامعیت خاصی در تبیین آموزه‌ های قرآنی یافته و به مرور از شهرت، فراوانی ارجاع و استناد در احادیث و اقوال مفسران برخوردار شده ‌اند. این آیات در برخی از تفاسیر معاصر امامیه، «آیات غرر» نامیده شده و معارف ژرفی از درون ‌‌مایۀ آنها استخراج شده است.


♦ جزء بیست و نهم ♦

ملک، آیه۱

تَبَارَكَ الَّذِى بِيَدِهِ الْمُلْكُ وَ هُوَ عَلىَ‏ كل شىءٍ قَدِير

پربركت و زوال‏ناپذير است كسى كه حكومت جهان هستى به دست اوست، و او بر هر چيز تواناست‏

 

 تبارک

اين سوره با مساله مهم مالكيت و حاكميت خداوند و جاودانگى ذات پاك او آغاز مى‏شود كه در واقع كليد همه بحثهاى اين سوره است‏.

مى‏فرمايد:" پربركت و زوال ناپذير است كسى كه حكومت جهان هستى به دست او است، و او بر همه چيز قادر است" (تَبارَكَ الَّذِي بِيَدِهِ الْمُلْكُ وَ هُوَ عَلى‏ كُلِّ شَيْ‏ءٍ قَدِيرٌ).

" تبارك" از ماده" بركت" در اصل از" برك" (بر وزن برگ) به معنى سينه شتر است، و هنگامى كه" برك البعير" گفته شود مفهومش اين است كه شتر سينه خود را به زمين زد، سپس اين كلمه به معنى دوام و بقاء و زوال‏ناپذيرى آمده، و در مورد هر نعمتى كه پايدار و با دوام باشد گفته شده است، مخزن آب را از اين رو" بركه" مى‏گويند كه آب مدتى طولانى در آن باقى مى‏ماند.

در آيه فوق در حقيقت دليل مبارك بودن ذات پاك خدا ذكر شده و آن مالكيت و حاكميت او بر جهان و قدرت او بر همه چيز است، و به همين دليل وجودى است زوال‏ناپذير و پربركت.

منبع: تفسير نمونه، ج‏۲۴، ص: ۳۱۶

تفسیر قرآن کریم، حجت الاسلام و المسلمین قرائتی ( آیه ۱ و۲)

مدت زمان: ۱۹ دقیقه


ملک، آیه۲

الَّذِى خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الحيَوةَ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكم أَحْسَنُ عَمَلًا  وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْغَفُور

آن كس كه مرگ و حيات را آفريد تا شما را بيازمايد كه كدام يك از شما بهتر عمل مى‏كنيد، و او شكست‏ناپذير و بخشنده است‏

 

 آزمایش

در آيه شریفه به هدف آفرينش مرگ و حيات انسان كه از شؤون مالكيت و حاكميت خدا است اشاره كرده، مى‏فرمايد:" او كسى است كه مرگ و حيات را آفريد تا شما را بيازمايد كه كداميك بهتر عمل مى‏كنيد" (الَّذِي خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَياةَ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا).

" مرگ" اگر به معنى فنا و نيستى باشد مخلوق نيست، چرا كه خلقت به امور وجودى تعلق مى‏گيرد، ولى مى‏دانيم كه حقيقت مرگ انتقال از جهانى به جهان ديگر است، و اين قطعا يك امر وجودى است كه مى‏تواند مخلوق باشد.

و اگر مرگ در اينجا قبل از حيات ذكر شده بخاطر تاثير عميقى است كه توجه به مرگ در حسن عمل دارد. گذشته از اينكه مرگ قبل از زندگى بوده است.

منظور از آزمايش خداوند چنان كه قبلا نيز گفته‏ايم نوعى پرورش است، به اين معنى كه انسانها را به ميدان عمل مى‏كشد تا ورزيده و آزموده و پاك و پاكيزه شوند. و لايق قرب خدا گردند.

قابل توجه اينكه هدف" آزمايش حسن" عمل معرفى كرده، نه كثرت عمل، و اين دليل بر اين است كه اسلام به" كيفيت" اهميت مى‏دهد نه به" كميت" مهم آن است كه عمل خالصانه و براى خدا مفيد و جامع باشد، هر چند از نظر كميت كم باشد.

عالم ميدان آزمايش بزرگى است براى همه انسانها، وسيله آزمايش، مرگ و حيات، و هدف اين آزمون بزرگ رسيدن به حسن عمل، كه مفهومش" تكامل معرفت، و اخلاص نيت، و انجام هر كار خير" است.

در پايان آيه به بندگان وعده يارى و آمرزش داده مى‏گويد:" و او شكست ناپذير و بخشنده است" (وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْغَفُورُ) آرى او قادر بر هر چيز، و آمرزنده هر انسان توبه‏كارى است.

 منبع: تفسير نمونه، ج‏۲۴، ص: ۳۱۷-۳۱۸

تفسیر قرآن کریم، حجت الاسلام و المسلمین قرائتی ( آیه ۱ و۲)

مدت زمان: ۱۹ دقیقه


قلم، آیه۴

وَ إِنَّكَ لَعَلىَ‏ خُلُقٍ عَظِيم

و تو اخلاق عظيم و برجسته‏اى دارى!

 

خلق عظیم

آيه در توصيف ديگرى از پيامبر ص مى‏گويد:" تو صاحب اخلاق عظيم و برجسته‏اى هستى" (وَ إِنَّكَ لَعَلى‏ خُلُقٍ عَظِيمٍ‏).

اخلاقى كه عقل در آن حيران است لطف و محبتى بى‏نظير، صفا و صميميتى بى‏مانند، صبر و استقامت و تحمل و حوصله‏اى توصيف ناپذير.

اگر مردم را به بندگى خدا دعوت مى‏كنى تو خود بيش از همه عبادت مى‏نمايى، و اگر از كار بد بازمى‏دارى تو قبل از همه خوددارى مى‏كنى آزارت مى‏كنند و تو اندرز مى‏دهى، ناسزايت مى‏گويند و براى آنها دعا مى‏كنى، بر بدنت سنگ مى‏زنند و خاكستر داغ بر سرت مى‏ريزند و تو براى هدايت آنها دست به درگاه خدا برمى‏دارى.

آرى تو كانون محبت و عواطف و سرچشمه رحمتى. وجود اين" خلق عظيم" در پيامبر ص دليل بارزى بر عقل و درايت آن حضرت و نفى نسبتهاى دشمنان بود.

منبع: تفسير نمونه، ج‏۲۴، ص: ۳۷۲

تفسیر قرآن کریم، حجت الاسلام و المسلمین قرائتی ( آیه ۱-۴)

مدت زمان: ۱۳ دقیقه


قلم، آیه۵۱-۵۲

وَ إِن يَكاَدُ الَّذِينَ كَفَرُواْ لَيزلِقُونَكَ بِأَبْصَارِهِمْ لَمَّا سمعُواْ الذِّكْرَ وَ يَقُولُونَ إِنَّهُ لمجْنُونٌ(۵۱)

نزديك است كافران هنگامى كه آيات قرآن را مى‏شنوند با چشم‏زخم خود تو را از بين ببرند، و مى‏گويند: «او ديوانه است!»

وَ مَا هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِّلْعَالَمِينَ(۵۲)

در حالى كه اين (قرآن) جز مايه بيدارى براى جهانيان نيست‏

 

 و إن یکاد

دو آيه فوق كه پايان سوره" قلم" را تشكيل مى‏دهد، در حقيقت تعقيب چيزى است كه در آغاز اين سوره در باره نسبت جنون از ناحيه دشمنان به پيامبر ص آمده.

نخست مى‏فرمايد:" نزديك است كه كافران هنگامى كه آيات قرآن را از تو مى‏شنوند تو را با چشمان خود هلاك كنند، و مى‏گويند او ديوانه است" (وَ إِنْ يَكادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ وَ يَقُولُونَ إِنَّهُ لَمَجْنُونٌ‏).

" لَيُزْلِقُونَكَ‏" از ماده" زلق" به معنى لغزيدن و بر زمين افتادن است و كنايه از هلاكت و نابودى مى‏باشد.

در تفسير اين آيه نظرات گوناگونى داده‏اند:

۱- بسيارى از مفسران گفته‏اند: منظور اين است كه دشمنان به هنگامى كه آيات با عظمت قرآن را از تو مى‏شنوند، به قدرى خشمگين و ناراحت مى‏شوند، و با عداوت به تو نگاه مى‏كنند كه گويى مى‏خواهند تو را با چشمهاى خود بر زمين افكنند و نابود كنند!

۲- بعضى ديگر گفته‏اند كه اين كنايه از نگاههاى بسيار غضب‏آلود است مثل اينكه مى‏گوئيم فلان كس آن چنان بد به من نگاه كرد كه گويى مى‏خواست مرا با نگاهش بخورد يا بكشد!

 ۳- تفسير ديگرى براى اين آيه به نظر مى‏رسد كه شايد از تفسيرهاى بالا نزديكتر باشد و آن اينكه قرآن مى‏خواهد تضاد عجيبى را كه در ميان گفته‏هاى دشمنان اسلام وجود داشت با اين بيان ظاهر سازد و آن اينكه: آنها وقتى آيات قرآن را مى‏شنوند آن قدر مجذوب مى‏شوند و در برابر آن اعجاب مى‏كنند كه مى‏خواهند تو را چشم بزنند (زيرا چشم زدن معمولا در برابر امورى است كه بسيار اعجاب‏انگيز مى‏باشد) اما در عين حال مى‏گويند: تو ديوانه‏اى، و اين راستى شگفت‏آور است، ديوانه و پريشان گويى كجا و اين آيات اعجاب‏انگيز جذاب و پرنفوذ كجا؟.

و سرانجام در آخرين آيه مى‏افزايد:" اين قرآن چيزى جز مايه بيدارى و تذكر براى جهانيان نيست" (وَ ما هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعالَمِينَ‏).

معارفش روشنگر، انذارهايش آگاه كننده، مثالهايش پرمعنى، تشويقها و بشارتهايش روحپرور، و در مجموع مايه، بيدارى خفتگان و يادآورى غافلان است، با اين حال چگونه مى‏توان نسبت جنون به آورنده آن داد؟

منبع: تفسير نمونه، ج‏۲۴، ص: ۴۲۵-۴۲۶

 

تفسیر قرآن کریم، حجت الاسلام و المسلمین قرائتی ( آیه ۵۱ و ۵۲)

مدت زمان: ۶ دقیقه

 

 

 

 

 


 

در حال تکمیل فرایند بارگزاری ادامه مطلب ...

 


♦ غرر آیات جزء اول 

♦ غرر آیات جزء دوم

♦ غرر آیات جزء  سوم 

♦ غرر آیات جزء  چهارم 

♦ غرر آیات جزء  پنجم

♦ غرر آیات جزء  ششم

♦ غرر آیات جزء  هفتم 

♦ غرر آیات جزء  هشتم

♦ غرر آیات جزء  نهم 

♦ غرر آیات جزء  دهم

♦ غرر آیات جزء  یازدهم

♦ غرر آیات جزء  دوازدهم

♦ غرر آیات جزء  سیزدهم

♦ غرر آیات جزء  چهاردهم

♦ غرر آیات جزء  پانزدهم

♦ غرر آیات جزء  شانزدهم

♦ غرر آیات جزء  هفدهم

♦ غرر آیات جزء  هجدهم

♦ غرر آیات جزء  نوزدهم

♦ غرر آیات جزء  بیستم

♦ غرر آیات جزء  بیست و یکم

♦ غرر آیات جزء  بیست و دوم

♦ غرر آیات جزء  بیست و سوم

♦ غرر آیات جزء  بیست و چهارم

♦ غرر آیات جزء  بیست و پنجم

♦ غرر آیات جزء  بیست و ششم

غرر آیات جزء  بیست و هفتم

غرر آیات جزء  بیست و نهم

 

 

 

دسته بندی: